Trasa 2 PRZYRODNICZYM SZLAKIEM WOKÓŁ GMINY DĄBROWA

MAPA TRASY

https://www.google.com/maps/d/u/0/viewer?mid=1SH8MZ8D-1Da22PVWb8jcLkAZjCwuVkk&usp=sharing

PLIKI GPX DO POBRANIA

DĄBROWA PRZYRODNICZYM SZLAKIEM WOKÓŁ GMINY DĄBROWA (GPX | 102,44KB)
DĄBROWA ALTERNATYWNA TRASA PRZEZ NOWA JAMKĘ I LIPOWĄ (GPX | 19,71KB)
 

CHARAKTERYSTYKA TRASY

Rodzaj trasy:                                  turystyczno-terenowa, łatwa

Długość trasy:                                56,9 / 62,0 km

Czas przejazdu:                             3,5-4,5 / 5,0-6,0 h

Drogi asfalt/bruk:                            26,2 / 28,2 km

Drogi gruntowe:                              30,7 / 33,8 km

Suma podjazdów:                           106 m

Suma zjazdów:                               106 m

Najwyższy punkt:                            190 m n.p.m.

Najniższy punkt:                              143 m n.p.m.

Dojazd samochodem:                      Chróścina, parking przy Pałacu Chróścina

Dojazd pociągiem:                           stacje: Chróścina, Dąbrowa (linia kolejowa Opole – Wrocław)

Nieco dłuższa trasa prezentująca walory przyrodnicze okolic Dąbrowy. Dwie największe atrakcje przyrodnicze na trasie to Bory Niemodlińskie z malowniczymi Stawami Niemodlińskimi oraz leśny rezerwat przyrody „Narok”. Po drodze odwiedzimy również kilka parków wiejskich i zielonych terenów rekreacyjnych położonych w zacisznych wsiach gminy Dąbrowa. Spośród nich najciekawsze to Park Dworski w Chróścinie oraz Park Zamkowy w Dąbrowie. Podczas wycieczki nie zabraknie również pomników przyrody. Trasa ma dodatkowy wariant – alternatywną trasę przez Nową Jamkę i Lipową. Podczas wycieczki poruszać się będziemy drogami asfaltowymi o małym natężeniu ruchu oraz wygodnymi drogami szutrowymi.

SKRÓCONY PRZEBIEG TRASY

CHRÓŚCINA (Pałac Chróścina – Park Dworski – ul. Niemodlińska – ul. Dąbrowska) • czerwony szlak rowerowy • DĄBROWA (ul. Sokolnicka – Park Zamkowy – ul. Zamkowa – ul. Ks. Sztonyka – ul. Polna – glinianki – ul. Polna – ul. Stokrotki – ul. Malinowa – ul. Leśna) • BORY NIEMODLIŃSKIE (dojazd pożarowy 11/1 – dojazd pożarowy 12/1 – Staw Kmiecin – Staw Sangów – dojazd pożarowy 11/1) • CIEPIELOWICE (ul. Leśna – ul. Dębowa – ul. Osadników – ruiny dworu – ul. Zamkowa – teren sportowo-rekreacyjny – ul. Akacjowa – ul. Długa) • SKARBISZÓW (ul. Ciepielowicka – ul. Opolska – Park Dworski – ul. Narocka) • NAROK (ul. Skarbiszowska – ul. Wiejska – ul. Brzozowa – rezerwat przyrody „Narok” – śluza na Odrze) • NIEWODNIKI (Odrzyca – Odrzysko – ul. Odrzańska – ul. Opolska) • droga wojewódzka 459 • ŻELAZNA (ul. Opolska – ul. Nadodrzańska – Park Żelazna – ul. Nadodrzańska – ul. Boczna – ul. Leśna) • czarny szlak rowerowy • OPOLE-WRZOSKI (ul. Barwna – ul. Wrocławska – ul. Mechnicka) • CHRÓŚCINA (stacja kolejowa – ul. Kolejowa – ul. Kościelna – ul. Niemodlińska – Pałac Chróścina)

SZCZEGÓŁOWY PRZEBIEG TRASY

0,0 km • Chróścina – Staw Sangów

Długość odcinka – 16,4 km

Wycieczkę rozpoczynamy przy dworku w Chróścinie. Na początku kierujemy się na południe, do Parku Dworskiego. Objeżdżamy go wokół i opuszczamy drogą w zachodniej części parku biegnącą po drewnianym pomoście. Na końcu pomostu skręcamy w lewo, na główną ulicę Chróściny. Na rozwidleniu dróg na końcu wsi skręcamy w prawo, w kierunku Dąbrowy. Na końcu tego odcinka zaczyna się podjazd, który dociera do zadrzewionego terenu po prawej stronie drogi. To Park Zamkowy w Dąbrowie, do którego wjeżdżamy pierwszą wąską dróżką w prawo. Od razu po wjechaniu do parku skręcamy w prawo i objeżdżamy go dookoła. Na początku pętli przez park czeka nas przyjemny zjazd. Na jego końcu skręcamy ostro w lewo i podjeżdżamy pod wzniesienie, na końcu którego docieramy do zamku. Jedziemy obok wejścia do niego i po chwili opuszczamy teren zamku główną bramą. Za bramą skręcamy w prawo i zjeżdżamy obok kościoła św. Wawrzyńca główną drogą. Czterysta metrów dalej, za siedzibą Urzędu Gminy, skręcamy w lewo, w ul. Polną. Na jej końcu docieramy do malowniczych dąbrowskich glinianek.

Z glinianek wracamy początkowo tą samą drogą i skręcamy w pierwszą w prawo ul. Stokrotki. Mijamy cmentarz i jadąc dalej prosto, docieramy do skrzyżowania z ul. Leśną. Tu skręcamy w prawo. Jedziemy ul. Leśną do końca i na rozwidleniu dróg na skraju lasu skręcamy łagodnie w lewo (dojazd pożarowy 11/1). Osiemset metrów dalej przecinamy ostrożnie ruchliwą drogę krajową 46 i wjeżdżamy w głąb Borów Niemodlińskich (dojazd pożarowy 11/1). Jedziemy prosto nieco ponad kilometr i skręcamy w lewo, na czarny szlak rowerowy biegnący w kierunku południowo-zachodnim. Po kolejnym kilometrze znajdujemy się na rozjeździe dróg przy wiacie turystycznej, na którym skręcamy w lewo. Jedziemy 700 m dojazdem pożarowym 12/1 do leśnego skrzyżowania nieopodal wyraźnie słyszalnej drogi krajowej 46. Tu skręcamy łagodnie w prawo i jedziemy równolegle do ukrytej za drzewami trasy samochodowej ok. 600 m. Następnie skręcamy w prawo, na kolejnym skrzyżowaniu w lewo, a potem znów w prawo. Droga po chwili zakręca w lewo i prowadzi wzdłuż brzegu pierwszego ze stawów na naszej trasie - Stawu Kmiecin. Zaraz za nim skręcamy w prawo i jedziemy przez chwilę blisko położonej za drzewami autostrady A4. Droga odbija lekko w prawo, później w lewo i dalej biegnie groblą oddzielającą największy ze Stawów Niemodlińskich – Sangów, od znacznie mniejszego, sąsiedniego zbiornika. Gdy po chwili wjedziemy trochę bardziej w głąb lasu, oddalając się nieco od wody, skręcamy na skrzyżowaniu w prawo i kontynuujemy jazdę brzegiem Stawu Sangów. Nieco dalej mijamy głaz pamiątkowy po lewej stronie drogi. Sto metrów dalej prosto stoi ławka, na której możemy odpocząć przed dalszą drogą, obserwując liczne łabędzie, które można tu spotkać.

16,4 km • Staw Sangów – rezerwat przyrody „Narok”

Długość odcinka – 19,0 km

Z ławki nad Stawem Sangów kierujemy się dalej na północ wzdłuż brzegu akwenu. Na skrzyżowaniu leśnych dróg niecały kilometr za ławką jedziemy prosto. Siedemset metrów dalej skręcamy w prawo na skrzyżowaniu, za którym droga zakręca w lewo. Na kolejnym skrzyżowaniu 700 m dalej skręcamy w prawo i po 200 m mijamy trzy okazałe daglezje, które są pomnikami przyrody. Dalej jedziemy cały czas prosto dojazdem pożarowym 11/1, którym wjeżdżaliśmy do Borów Niemodlińskich. Zanim dojedziemy do drogi krajowej 46, 100 m przed nią skręcamy w lewo. Na następnym skrzyżowaniu leśnych dróg skręcamy w prawo, a na kolejnym w lewo, na dojazd pożarowy 10/1, którym opuszczamy las i docieramy do Ciepielowic. Jedziemy prosto do końca ul. Leśnej, a potem ul. Dębowej, skręcamy w prawo i od razu w lewo, w ul. Osadników, prowadzącą do ruin dworu. Skręcamy przy nich w lewo, a za niewielkim zagajnikiem (przy terenie sportowo-rekreacyjnym) znów w lewo, w ul. Akacjową. Czterysta metrów dalej skręcamy w prawo, w ul. Długą. Opuszczamy Ciepielowice i po 2 km docieramy do Skarbiszowa. Na skrzyżowaniu z drogą krajową 94 przy zabytkowym kościele św. Katarzyny Aleksandryjskiej, skręcamy najpierw w lewo, a potem w prawo, w alejkę prowadzącą w głąb Parku Dworskiego, gdzie warto zwrócić uwagę na pomnik przyrody, okazały platan Skarbimir. Niestety nie zachował się stojący tu niegdyś dwór. Tuż za parkiem pozostały jedynie zabudowania dawnego folwarku.

Przejeżdżamy przez park, docierając do ul. Narockiej. Kierujemy się w lewo, opuszczamy Skarbiszów i 2 km dalej wjeżdżamy do Naroka. Jedziemy przez miejscowość główną drogą, mijając po drodze zabytkowy kościół św. Floriana. Na skrzyżowaniu, na którym główna droga skręca w lewo, jedziemy prosto ul. Brzozową (czerwony i niebieski szlak rowerowy). Gdy wjedziemy do niewielkiego zagajnika, na rozwidleniu dróg skręcamy w lewo (niebieski szlak rowerowy) i po chwili poruszamy się drogą biegnącą skrajem lasu. Dojeżdżamy do zabudowań Narockiej Kolonii, skręcamy w prawo i od razu w lewo na drogę wzdłuż Odry. Znów wjeżdżamy do lasu, w którym znajduje się rezerwat przyrody „Narok”. Jedziemy do jego końca, aż na skraj wsi Golczowice, skąd mamy piękny widok na cieki wodne i rozlewiska będące częścią rezerwatu.

35,4 km • Rezerwat przyrody „Narok” – Chróścina

Długość odcinka – 21,5 km

Ze skraju rezerwatu przyrody „Narok” wracamy w kierunku Naroka tą samą drogą wzdłuż Odry, którą przyjechaliśmy. W zagajniku tuż przed Narokiem skręcamy ostro w lewo, na czerwony szlak rowerowy i po chwili wyjeżdżamy z lasu nad Odrę przy śluzie Chróścice. Skręcamy w prawo i jedziemy asfaltową drogą wzdłuż Odry. Gdy asfaltowa szosa zakręca w prawo, my jedziemy dalej prosto trawiastą ścieżką z malowniczym widokiem na rzekę. Niecałe 3 km dalej docieramy na skraj Niewodnik. Za pierwszymi zabudowaniami nad Odrą mijamy po chwili, po lewej stronie drogi, fragment starorzecza Odry. Na skrzyżowaniu przy krzyżu jedziemy prosto i od razu lekko w lewo (ul. Odrzańska). Po chwili po prawej stronie drogi mijamy pałac otoczony parkiem, a po lewej boisko sportowe oraz położony za nim Park Wiejski. Na końcu ul. Odrzańskiej skręcamy w lewo, na ciąg pieszo-rowerowy przy drodze wojewódzkiej 459, którym docieramy do Żelaznej. Przejeżdżamy przez całą wioskę i na skrzyżowaniu 300 m za kościołem św. Mikołaja skręcamy w lewo, w ul. Nadodrzańską. Na rozwidleniu dróg jedziemy prosto, docierając po chwili do malowniczo położonego nad Odrą Parku Żelazna, gdzie możemy odpocząć przed drogą powrotną do Dąbrowy.

Z Parku Żelazna wracamy do wioski tą samą drogą. Na skrzyżowaniu z główną drogą jedziemy prosto i od razu łagodnie w prawo, w ul. Boczną. Jedziemy nią do końca i skręcamy w lewo (czerwony szlak rowerowy). Kilometr dalej na rozwidleniu polnych dróg jedziemy prosto czarnym szlakiem rowerowym. Gdy miniemy las i wyjedziemy na pola, droga zakręca łagodnie w prawo. Na następnym skrzyżowaniu polnych dróg skręcamy w lewo. Niecałe 3 km dalej docieramy do skrzyżowania z obwodnicą Opola. Przecinamy ją ostrożnie prosto i wjeżdżamy do Opola-Wrzosek. Na końcu ul. Barwnej skręcamy w lewo, w główną ul. Wrocławską, a na następnym skrzyżowaniu w prawo, w ul. Mechnicką. Po chwili opuszczamy Wrzoski i wjeżdżamy do Chróściny. Przecinamy tory kolejowe przy stacji kolejowej Chróścina Opolska i 300 m dalej zjeżdżamy łagodnie w prawo, w ul. Kościelną. Docieramy do kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła, skręcamy w prawo i po chwili kończymy wycieczkę przy pałacyku w Chróścinie.

ALTERNATYWNA TRASA PRZEZ NOWĄ JAMKĘ I LIPOWĄ

Trasa dłuższa o 5,1 km. Całkowita długość trasy: 60,4 km.

Jadąc leśną drogą ze stawu Sangów, dojeżdżamy do skrzyżowania z dojazdem pożarowym 11/1 i skręcamy w lewo, wjeżdżając na czarny szlak rowerowy. Kilometr dalej wyjeżdżamy z lasu i wjeżdżamy na asfaltową drogę do Lipowej, kierując się prosto i mijając po chwili całą wieś. Na jej zachodnim krańcu, po lewej stronie, znajduje się szczególnie atrakcyjny dla rodzin z dziećmi Rodzinny Park Rozrywki O!Pole. Z Parku wracamy tą samą drogą przez centrum Lipowej. Trzymając się niezbyt ruchliwej, asfaltowej szosy, za Lipową wjeżdżamy na czarny szlak rowerowy, mijamy zagajnik i po chwili przejeżdżamy przez Nową Jamkę. Następnie przecinamy linię kolejową i za kolejnym zagajnikiem docieramy do Ciepielowic. Na pierwszym skrzyżowaniu w wiosce skręcamy w lewo, w ul. Dębową i dalej poruszamy się trasą główną w kierunku ruin dworu w Ciepielowicach.

Przebieg trasy, opisy, zdjęcia i mapa: Przemysław Supernak, SuperGlob

CIEKAWE MIEJSCA NA TRASIE

CHRÓŚCINA

Największa w gminie Dąbrowa miejscowość, której historia sięga wczesnego średniowiecza (X-XI w.). Pierwsze wzmianki o Chróścinie pojawiają się jednak dopiero w 1223 r. Dowiadujemy się z nich o dziesięcinie, którą osada miała płacić kościołowi w Skorogoszczy. W 1274 r., po prawdopodobnym zniszczeniu wsi przez hordy tatarskie, uzyskała ona z rąk opolskiego księcia Władysława przywilej lokacyjny na prawie niemieckim. Właścicielem Chróściny był wtedy jeden z rycerzy księcia, niejaki Henryk. W 1843 r. otwarto przechodzącą przez wieś linię kolejową z Opola do Wrocławia. Obecnie w Chróścinie warto zobaczyć kilka zabytków. To m.in.: XIX-wieczny dwór, kościół św. Piotra i Pawła zbudowany w latach 1792-1793, średniowieczna dzwonnica kościoła z przełomu XIV i XV w., klasycystyczna plebania, dwie kapliczki św. Jana Nepomucena (XVII i XIX w.) oraz zabudowania dawnego folwarku. Warto także odwiedzić przeuroczy Park Dworski z pięknymi okazami drzew i krzewów, centralnie położonym stawkiem, plenerowym SPA oraz miejscami na grilla i rodzinny piknik.

CHRÓŚCINA, DAWNY DWÓR I PARK DWORSKI

Powstanie dworu w Chróścinie datowane jest na 1898 r., po tym jak tutejszy majątek nabył od Maksymiliana von Strachwitz Tadeusz Szymonski. Obiekt zbudowany został w stylu szwajcarskim, z widocznymi na fasadzie, drewnianymi belkami. Wzorcem do jego powstania miał być klasyczny, szwajcarski dom góralski – z zewnątrz prezentujący się efektownie, wewnątrz jednak urządzony bardzo skromnie. Budynek posiada balkony, które umożliwiały kąpiele słoneczne. Dodatkowo ozdobiono go dekoracją wyciętą w drewnie, która zachowała się do dziś. Budowla będąca niegdyś siedzibą rodową do niedawna mieściła tutejszy Zespół Szkół. Obecnie dwór po kompleksowym remoncie stał się siedzibą placówki kulturalnej Centrum Aktywności Lokalnej Biblioteka i Kultura w Chróścinie. To prężnie działająca placówka kultury organizująca wiele imprez oraz spotkań dla lokalnych mieszkańców i nie tylko. Tuż przy dworze położony jest XIX-wieczny park krajobrazowy. Utworzono go na rzucie nieregularnego wieloboku. Park Dworski został gruntownie zrewitalizowany w 2014 roku. Znajdują się w nim dwa stawy oraz liczne, ciekawe okazy drzew i krzewów. Podczas rewitalizacji zbudowano drewnianą kładkę, molo na większym ze stawów, brodzik dla dzieci, altany i wiaty turystyczne oraz wyposażono park w liczne ławki. Nasadzono także ok. 500 roślin, w tym m.in. azalie, berberysy, różaneczniki i ozdobne świerki. Ciekawostką chróścińskich stawów parkowych są szczeżuje, rzadkie, chronione polskie małże.

CHRÓŚCINA, KOŚCIÓŁ ŚW. APOSTOŁÓW PIOTRA I PAWŁA I ŚREDNIOWIECZNA DZWONNICA

Pierwszy kościół w Chróścinie powstał w XIV w. lub wcześniej. Obecny wzniesiony został po pożarze w latach 1792–1793 w stylu klasycystycznym, z wykorzystaniem elementów poprzedniej świątyni. We wnętrzu warto zwrócić uwagę na: barokową dzwonnicę ze stopą w kształcie delfinów z końca XVIII w., ołtarze z tego samego okresu z figurami św. apostołów Piotra i Pawła, św. Antoniego, św. Franciszka, św. Jadwigi i św. Barbary, a także obrazy Matki Bożej z Dzieciątkiem (XVIII w.) i św. Urbana z widokiem chróścińskiego kościoła w tle. Do kościoła prowadzi przejście przez piękną bramę-dzwonnicę wzniesioną na przełomie XIV i XV wieku z rudy darniowej. Tuż obok kościoła stoi klasycystyczna plebania oraz zabudowania dawnego folwarku.

DĄBROWA

Miejscowość położona w pobliżu Opola, nieopodal Borów Niemodlińskich, będąca siedzibą gminy. Jej nazwa pochodzi od staropolskiego określenia lasów dębowych występujących w okolicy. Historia pisana osady sięga około 1300 r. Dąbrowa częściowo położona jest na wzgórzu, z którego roztacza się malowniczy widok na okolicę. W tej części wsi znajdują się jej najważniejsze zabytki: zamek i otaczający go park oraz kościół św. Wawrzyńca. Przy ul. Zielonej, na południowym skraju wsi znajduje się ciekawy pomnik przyrody – licząca kilkanaście tysięcy lat kłoda dębu wyłowiona ze Żwirowni w Lewinie Brzeskim. Warto także zwrócić uwagę na drewniane rzeźby rycerzy rozmieszczone w ważnych punktach Dąbrowy oraz przy zamku. W dolnej części miejscowości znajduje się jej centrum z najważniejszymi instytucjami, jak Urząd Gminy, poczta, hala sportowa czy szkoła. Także tutaj, na północno-zachodnim krańcu wsi znajdują się tereny rekreacyjne nad gliniankami będącymi pozostałością dawnej cegielni (dojazd ul. Polną).

DĄBROWA, ZAMEK I PARK

Dąbrowski zamek prawdopodobnie stanął w miejscu dawnej siedziby rodowej właścicieli ziemskich. W latach 1615-1617 został rozbudowany i stał się rezydencją rodu von Tschetchau-Mettich. W połowie XIX w. powstał zamkowy park. Obiekt wielokrotnie zmieniał swoich właścicieli. Pod koniec XIX w. został kupiony przez rodzinę Hochbergów i natychmiast przystąpiono do jego przebudowy ze stylu neogotyckiego na styl neorenesansowy. Zasadnicza bryła budynku pozostała bez zmian. Przebudowano bramę wjazdową i wieżę zegarową. Dobudowano dodatkową część mieszkalną, pięcioboczny ryzalit i dorycki portyk dźwigający taras w skrzydle północno-wschodnim oraz zlikwidowano pawilon (oranżerię) przy okrągłej baszcie od strony na południowej. Na dachach zamku warto zwrócić szczególną uwagę na oryginalne, kręcone kominy, jedne z niewielu takich w Europie. Piękne są również kamienne herby rodowe na południowej i wschodniej fasadzie. Park Zamkowy, pełen starych okazów drzew i krzewów, posiada cechy parku angielskiego. Przez lata był on porzucony i zaniedbany. Dziś powoli odzyskuje dawną świetność. To doskonałe miejsce na odpoczynek czy rodzinny piknik. Znajdują się tu liczne ławki, altany a także ciekawa infrastruktura parkowa (m.in. hotele dla owadów, liczne budki lęgowe dla ptaków, itp.). Obecnie zamek i park są własnością Uniwersytetu Opolskiego. Jego wnętrza są okresowo udostępniane do zwiedzania. Obok zamku stoją dawne zabudowania folwarczne.

DĄBROWA, KOŚCIÓŁ ŚW. WAWRZYŃCA

Pierwszy kościół w Dąbrowie stanął prawdopodobnie w XIII wieku. Obecna świątynia została wzniesiona na początku XVII wieku na pozostałościach poprzedniej budowli. Uległa ona częściowej przebudowie w latach: 1822, 1852 i 1948. Kościół, usytuowany na wzgórzu, otoczony jest kręgiem starych lip. W jego wnętrzu warto zwrócić uwagę na cenne zabytki sztuki sakralnej: klasycystyczne ołtarze (główny i dwa boczne) z XIX w. z rzeźbami św. Piotra i Pawła oraz płaskorzeźbą przedstawiającą popiersie Boga Ojca, kamienną płaskorzeźbę Ukrzyżowania z początku XVII wieku, rokokową ambonę z XVIII w., drewniany chór muzyczny z XVIII w., barokową rzeźbę Chrystusa Zmartwychwstałego czy umieszczony w wieży dzwon z XVI wieku.

CIEPIELOWICE

Niewielka miejscowość sąsiadująca od północy z Dąbrową. Pierwsze wzmianki o Ciepielowicach pojawiają się dopiero w 1679 roku. Zapisano w nich szczegóły dotyczące zobowiązań wsi wobec parafii w Dąbrowie. Z nieco późniejszych dokumentów (1750 r.) dowiadujemy się, że wieś zamieszkiwało wówczas 4 gospodarzy, 21 zagrodników i chałupników, hodowano 4 konie. Dziś w Ciepielowicach warto zobaczyć zrewitalizowane historyczne centrum wsi. Obok ruin pałacu z ok. 1800 r. powstały alejki spacerowe, tablica wizualizująca wygląd pałacu w czasach świetności, a także łąka kwietna. W sąsiedztwie pałacu znajdują się pozostałości dawnego parku z XIX w. W Ciepielowicach zachował się także zabytkowy spichrz.

CIEPIELOWICE, RUINY DWORU

Pierwotny dwór stał w Ciepielowicach już przed 1750 rokiem. Pojawia się on na mapach Ch. Wredego pochodzących z tego okresu. Obiekt był częścią rozległego kompleksu pałacowo-parkowo-folwarcznego. Inicjatorami budowy byli pruski radca sądowy, hrabia Franciszek Ksawery von Biedau z Wrocławia wraz z małżonką. W latach 1913 – 1926 z inicjatywy hrabiego Hermanna von Solms-Baruth dokonano przebudowy dworu. Dobudowano wówczas nowe, wschodnie skrzydło z piwnicami o sklepieniach kolebkowo-krzyżowych, łącząc obie części basztą o przekroju elipsy. Budowli nadano cechy stylu neoklasycystycznego. Na fasadzie dworu pojawił się także półokrągły ryzalit nad drzwiami balkonowymi z kartuszem, na którym umieszczono herby szlacheckie Hermanna Franza zu Solms-Baruth i jego małżonki Anny von Hochberg. Obiekt otoczony był XIX-wiecznym parkiem. Do lat 90. XX w. znajdował się tu staw, na którym dawni właściciele zimą urządzali lodowisko. Budowla jest obecnie zabezpieczoną ruiną. Wokół zagospodarowano tereny zielone oraz wyremontowano alejki spacerowe.

BORY NIEMODLIŃSKIE

To największy kompleks leśny w zachodniej części górnej Odry obejmujący powierzchnię 480 km². Bory Niemodlińskie położone są na terenie trzech nadleśnictw: Opole, Prószków i Tułowice. Lasy te są pozostałością dawnej Przesieki Śląskiej z dobrze zachowanymi, typowymi dla polskich nizin fragmentami lasów mieszanych i liściastych. Na obszarze Borów Niemodlińskich występuje znaczna liczba zbiorników wodnych o łącznej powierzchni 1000 ha. Teren borów objęty jest strefą chronionego krajobrazu. Występuje tu sporo niewielkich wzniesień, z których najwyższe położone na Wale Niemodlińskim przekraczają wysokość 200 m. W Borach Niemodlińskich spotkać można wiele chronionych gatunków fauny i flory.

STAWY NIEMODLIŃSKIE

Kilkanaście stawów powstałych wokół Niemodlina ok. XVI – XVII wieku, na skutek zagospodarowania intensywnie eksploatowanych wyrobisk rud darniowych. Ich okolice to na Opolszczyźnie rejon najzasobniejszy w stojące wody powierzchniowe. Najstarszym i największym ze stawów jest Sangów. Gniazduje wokół niego ponad 200 gatunków ptaków. Masowo można tu spotkać łabędzie, perkozy i dzikie kaczki. Dużo tu czapli i kormoranów. Można też wypatrzeć krogulca, lelka, dudka, a nawet bielika. Na wyspie, niegdyś stała altana wybudowana przez właścicieli zamku w Niemodlinie. Tuż obok Stawu Sangów znajdują się jeszcze: Staw Kmiecin, Staw Albin, Staw Zarostek, a nieco dalej na północny zachód stawy: Czarny, Wołowski, Komorzno i Oldrzyszowicki.

LIPOWA

Najdalej na zachód położona miejscowość gminy Dąbrowa. Pierwsze wzmianki wiążą ją z rodem von Bischofsheim przybyłym według jednych historyków na Śląsk w XIV wieku z Alzacji, natomiast według innych z Górnych Łużyc, w drugiej połowie XIII wieku. Z trzech linii rodziny jedna osiadała na Górnym Śląsku w Skarbiszowicach (XIV wiek), posiadając też majątki: Lipową, Tułowice, Chmielowice czy Szczepanowice pod Opolem. Występowali w wielu dokumentach, a także w księgach ziemskich opolsko-raciborskich. W Lipowej są wzmiankowani jeszcze w XVI wieku. W 1539 roku Mikołaj von Bischofsheim, właściciel Lipowej, sprzedał Vitusowi von Roth wieś Bierdzany. Używano wówczas nazwy Leipe. Największą atrakcją miejscowości jest Rodzinny Park Rozrywki O!pole. Wart jest osobnej wycieczki i spędzenia w nim całego dnia na licznych grach plenerowych. Miłośnicy zabytków na pewno zwrócą uwagę na pochodzącą z XIX i XX w. zabudowę folwarczną. Pasjonatów przyrody z kolei ucieszy malownicze otoczenie wsi z lasami słynącymi z obfitości jagód i grzybów oraz położonymi pośród nich Stawami Niemodlińskimi.

LIPOWA, RODZINNY PARK ROZRYWKI O!POLE

To niezwykłe miejsce znajduje się na zachodnim krańcu Lipowej, pod lasem. Park czynny jest sezonowo (od maja do października) i swoją nazwą nawiązuje do legendy o powstaniu Opola. Tutejsze atrakcje to liczne, ciekawe gry plenerowe, które zmieniają się co sezon. Znaleźć tu można m.in. świerkowy labirynt, w którym szukamy magicznego eliksiru, bilard nożny, bierki plenerowe czy plenerową grę planszową „Spacer po Opolu”. Nie zabrakło też mini zoo. Podczas zabaw dzieci, dorośli mogą skorzystać ze strefy relaksu oraz punktu gastronomicznego, gdzie można zamówić napoje, obiad lub coś słodkiego.

NOWA JAMKA

To najmniej zaludniona wieś gminy Dąbrowa. Pierwszy raz na kartach historii pojawia się w 1679 r. jako Villa Jamke. Największy rozwój osady przypada na XIX wiek, kiedy powstał tu folwark. Usytuowanie wsi z dala od dużych terenów zurbanizowanych pośród pół i lasów, sprawia, że jest chętnie odwiedzana przez turystów szukających ciszy i spokoju.

SKARBISZÓW

Miejscowość należąca do gminy Dąbrowa, położona przy drodze krajowej 94 z Opola do Brzegu. Pierwsze wzmianki o Skarbiszowie pochodzą z XIII w., kiedy znany był pod nazwą Scarbissow (trzymając się faktów - niektóre źródła podają datę 1239 r., kojarząc osadę pod nazwą Scarbisson). Później nazwa miejscowości jeszcze kilkukrotnie zmieniała swoje brzmienie: w 1447 r. Carbischow, w 1743 Karbischau, czy w 1783 r. Skarbischow. W Skarbiszowie znajdował się niegdyś dwór, który nie zachował się jednak do dziś. Jego pozostałością jest zrewitalizowany Park Dworski, który jest doskonałym miejscem na odpoczynek podczas rowerowej wycieczki. Jego ozdobą jest pomnik przyrody, platan klonolistny Skarbimir, którego wiek szacuje się na ok. 214 lat, a obwód pnia liczy ok. 535 cm. Nieopodal stoją zabytkowe zabudowania folwarku z XIX w., w skład których wchodzą: dom mieszkalny, owczarnia, budynek gospodarczy i obora (została tylko obora, ale np. po drugiej stronie ul. Narockiej zachowała się rządcówka). W centrum wioski warto także zwrócić uwagę na kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej.

NAROK

Wieś po raz pierwszy wzmiankowana jest w dokumencie z 1234 r. pod nazwą Naroci. Historia Naroka jest długa i złożona. W 1750 roku Narok stanowił część majoratu Lewin Brzeski rodu von Bees, jednego z najstarszych i najbardziej wpływowych rodów śląskich. W 1858 r. Narok został własnością Fryderyka Wichelhausa, który przebudował stojący tu od stu lat pałac w formie, w jakiej zachował się do dziś. Oprócz pałacu w miejscowości warto zobaczyć zabytkowy kościół św. Floriana oraz zabytkowy spichrz. Przez wschodnią część wioski biegnie Aleja Lipowa ze szpalerem starych i dorodnych lip. Z kolei za północno-zachodnim krańcem wioski położony jest ciekawy Rezerwat Przyrody Narok. Nieopodal niego znajduje się śluza z kładką dla pieszych i rowerzystów, którą można przedostać się na drugą stronę Odry.

NAROK, PAŁAC

Pałac powstał w drugiej połowie XVIII wieku. Lokalne legendy mówią o właścicielu - hulace, który urządzał uczty tak często, że podczas jednej z nich cały zamek zatonął. Ocalał tylko pies, który tęsknym szczekaniem uprzykrzał życie mieszkańcom wioski. Legenda prawdopodobnie dotyczy braci Guradze, do których przez krótki czas należał pałac. Bracia ze względu na swoje upodobanie do biesiad, ponoć bardzo szybko roztrwonili majątek i musieli sprzedać rezydencję w Naroku. Zakupił ją od nich porucznik Fryderyk Wichelhaus, który przebudował go w stylu angielskiego gotyku. Obecnie pałac jest w rękach prywatnych i nie jest udostępniony do zwiedzania. 

REZERWAT PRZYRODY „NAROK”

Ten najmniejszy w woj. opolskim rezerwat przyrody powstał w 2023 r. w celu ochrony lasów łęgowych dębowo-wiązowych oraz olszowo-jesionowych. Rosną one pośród dawnych starorzeczy Odry i występuje w nich wiele ciekawych roślin, jak czosnek niedźwiedzi, śnieżyczka przebiśnieg, zawilec gajowy, zawilec żółty czy złoć żółta. Obszar ten jest także siedliskiem wielu rzadkich i chronionych gatunków zwierząt, np.: rzekotki drzewnej, szczeżui wielkiej, rzadkiego chrząszcza wodnego, dzięcioła średniego, dzięcioła zielonosiwego czy muchołówki białoszyjej. Często można tu również spotkać wydry.

NIEWODNIKI

Wieś w gminie Dąbrowa położona w jej północnej części, nad Odrą. Niewodniki po raz pierwszy pojawiają się w dokumencie z 1223 r. wydanym przez wrocławskiego biskupa Lorenza, w którym figuruje pod zlatynizowaną nazwą Nievodnici. Nazwa wioski pochodzi od staropolskiego słowa niewód i związana jest z rozwijającym się tutaj w dawnych czasach rybołówstwem. W centrum wioski znajduje się zespół pałacowo-parkowy, który obecnie jest w rękach prywatnych i nie jest udostępniony do zwiedzania. Najnowszą inwestycją w miejscowości jest Park Wiejski zlokalizowany obok boiska sportowego. To dobre miejsce na odpoczynek przed dalszą trasą.

NIEWODNIKI, PAŁAC I PARK

Pałac w Niewodnikach to dawna rezydencja Juliusza von Wichelhausa, zbudowana w 1872 r. w stylu łączącym cechy francuskiego renesansu z elementami neobarokowymi. Oprócz budynku głównego do dziś zachowała się część folwarku – oficyna i spichlerz. Nie przetrwał młyn stojący dawniej nad potokiem. Przez pewien czas był tu hotel z restauracją i kawiarnią, jednak od dawna jest zamknięty. Niedawno obiekt znalazł nowego właściciela i czeka na przywrócenie go do użytku. Pałac otoczony jest urokliwym, starym parkiem krajobrazowo-naturalistycznym o powierzchni 4 ha.

ŻELAZNA

Miejscowość należąca do gminy Dąbrowa, położona na zachodnim brzegu Odry w bezpośrednim sąsiedztwie Opola. W dokumentach po raz pierwszy wymieniona jest w 1228 jako Selazna. Później pojawia się nazwa Zelasno. W 1278 roku wieś stała się majątkiem klasztornym funkcjonującym na prawie magdeburskim. Co ciekawe, miała wówczas dwóch sołtysów. Żelazna oprócz malowniczego położenia w Dolinie Odry przy utworzonym niedawno Polderze Żelazna może się poszczycić dwoma ciekawymi zabytkami. Pierwszy to kościół św. Mikołaja. Drugi to dawny klasztor Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP. W 2023 r. w północnej części Żelaznej, nad Odrą powstał Park Nadodrzański z licznymi nasadzeniami nowych drzew, tablicami edukacyjnymi oraz niewielką wieżą widokową.