Trasa 1 SZLAKIEM PAŁACÓW I DWORÓW GMINY DĄBROWA

MAPA TRASY

https://www.google.com/maps/d/u/0/viewer?mid=1SH8MZ8D-1Da22PVWb8jcLkAZjCwuVkk&usp=sharing

PLIK GPX DO POBRANIA

DĄBROWA - SZLAKIEM PAŁACÓW I DWORÓW GMINY DĄBROWA (GPX | 68,66KB)
 

CHARAKTERYSTYKA TRASY

Rodzaj trasy:                                  turystyczno-terenowa, łatwa

Długość trasy:                                32,1 km

Czas przejazdu:                             2,0-3,0 h

Drogi asfalt/bruk:                            24,1 km

Drogi gruntowe:                              8,0 km

Suma podjazdów:                           44 m

Suma zjazdów:                               44 m

Najwyższy punkt:                           190 m n.p.m.

Najniższy punkt:                            146 m n.p.m.

Dojazd samochodem:                 Chróścina, parking przy Pałacu Chróścina

Dojazd pociągiem:                        stacje: Chróścina, Dąbrowa (linia kolejowa Opole – Wrocław)

Łatwa trasa, doskonała na rodzinną wycieczkę. Tematem przewodnim trasy są pałace i dwory gminy Dąbrowa. Podczas tej wycieczki odwiedzimy je wszystkie. Trasa rozpoczyna się przy dworku w Chróścinie, w którym obecnie znajduje się prężnie działający ośrodek kultury. Następnie czeka na nas najpiękniejszy na trasie pałac w Dąbrowie. Później odwiedzimy ruiny dworu w Ciepielowicach, przejedziemy obok pałacu w Karczowie, a na końcu zobaczymy pałace w Naroku i w Niewodnikach. Większa część trasy poprowadzona została asfaltowymi drogami o małym natężeniu ruchu.

SKRÓCONY PRZEBIEG TRASY

CHRÓŚCINA (Pałac Chróścina – ul. Niemodlińska – ul. Dąbrowska) • czerwony szlak rowerowy • DĄBROWA (ul. Sokolnicka – pałac – ul. Zamkowa – ul. Ks. Sztonyka – ul. Ciepielowicka)  • CIEPIELOWICE (ul. Długa – ul. Zamkowa – ruiny dworu – ul. Akacjowa) • czerwony szlak rowerowy • KARCZÓW (ul. Cmentarna – ul. Anny – ul. Dąbrowska – DK 94 – ul. Szkolna – ul. Grobla) • czerwony szlak rowerowy • NAROK (ul. Karczowska – pałac – ul. Wiejska) • droga wojewódzka 459 • NIEWODNIKI (ul. Wiejska – ul. Zamkowa – ul. Kasztanowa – ul. Odrzańska – ul. Opolska) • ŻELAZNA (ul. Opolska – ul. Leśna) • czerwony szlak rowerowy • OPOLE-SŁAWICE (ul. Urocza) • Las Bierkowicki • OPOLE-WRZOSKI (ul. Barwna – ul. Wrocławska – ul. Mechnicka) • CHRÓŚCINA (stacja kolejowa – ul. Kolejowa – ul. Kościelna – ul. Niemodlińska – Pałac Chróścina)

SZCZEGÓŁOWY PRZEBIEG TRASY

0,0 km • Chróścina – Narok

Długość odcinka – 16,1 km

Wycieczkę rozpoczynamy przy dworku w Chróścinie. Na początku kierujemy się na zachód ul. Niemodlińską. Na rozwidleniu dróg na zachodnim krańcu wsi skręcamy w prawo, w kierunku Dąbrowy. Na końcu tego odcinka zaczyna się podjazd, który dociera do zadrzewionego terenu po prawej stronie drogi. To Park Zamkowy w Dąbrowie. Zaraz za nim dojeżdżamy do skrzyżowania, na którym skręcamy w prawo i wjeżdżamy do centrum Dąbrowy przy bramie wejściowej do zamku. Kierujemy się prosto, ul. Zamkową obok kościoła św. Wawrzyńca. Dalej mijamy całą wieś główną drogą i docieramy do skrzyżowania z drogą krajową 46, na którym jedziemy prosto. Za boiskiem piłkarskim i torami kolejowymi wjeżdżamy do Ciepielowic. Tutaj, zaraz za świetlicą wiejską, skręcamy w prawo, w ul. Długą. Dojeżdżamy do poprzecznej ul. Łąkowej, widząc przed sobą ruiny dawnego dworu. Jedziemy w ich kierunku, mijając je ul. Zamkową po ich lewej stronie. Za niewielkim zagajnikiem dojeżdżamy do skrzyżowania przy terenie sportowo-rekreacyjnym, gdzie skręcamy w prawo i jedziemy rzadko uczęszczaną asfaltową szosą do Karczowa.

W Karczowie na pierwszym skrzyżowaniu na skraju wsi skręcamy w prawo, w ul. Anny. Następnie skręcamy w lewo, w ul. Dąbrowską i po chwili mijamy ogrodzony teren kompleksu pałacowo-parkowego. Dojeżdżamy do skrzyżowania z drogą krajową 94. Skręcamy w lewo, a na następnym skrzyżowaniu w prawo, w ul. Szkolną (czerwony szlak rowerowy). Na jej początku mijamy zabytkowy kościół ewangelicki. Na końcu długiej prostej, skręcamy w lewo, a na następnym skrzyżowaniu w prawo (cały czas ul. Szkolna). Na końcu kolejnej prostej znów skręcamy w lewo i mijając Stajnię Karczów, wjeżdżamy do lasu. Dalej poruszamy się czerwonym szlakiem rowerowym. Docieramy do poprzecznej drogi gruntowej i skręcamy w lewo. Nieco ponad 2 km dalej wjeżdżamy do Naroka i jadąc dalej główną ulicą docieramy do centrum wsi, gdzie stoi zabytkowy pałac.

16,1 km • Narok – Chróścina

Długość odcinka – 16,0 km

Z okolic pałacu w Naroku wracamy główną drogą na południe (droga wojewódzka 459). Na skraju wsi droga zakręca w lewo i prowadzi do Niewodnik. Odcinek ten pokonujemy ciągiem pieszo-rowerowym. Na pierwszym skrzyżowaniu w Niewodnikach skręcamy w lewo, w ul. Wiejską. Po chwili po prawej stronie mijamy ogrodzony teren kompleksu pałacowo-parkowego, a po lewej stronie kościół Narodzenia NMP. Na następnym skrzyżowaniu skręcamy w prawo, w ul. Zamkową. Dalej droga zakręca w lewo, a potem w prawo i dociera do skrzyżowania, na którym skręcamy w prawo (ul. Odrzańska). Jadąc prosto, znów mijamy kompleks pałacowo-parkowy z lepszym od tej strony widokiem na pałac. Po drugiej stronie drogi znajduje się boisko sportowe i Park Wiejski. Na końcu ul. Odrzańskiej skręcamy w lewo i wjeżdżamy na ciąg pieszo-rowerowy wzdłuż drogi wojewódzkiej 459. Dojeżdżamy na skraj Żelaznej i skręcamy w prawo, w ul. Leśną. Poruszamy się teraz czerwonym szlakiem rowerowym, który doprowadzi nas do Opola-Sławic. Na pierwszym rozwidleniu polnych dróg i rowerowych szlaków za Żelazną, skręcamy łagodnie w lewo, wjeżdżając na zadrzewioną aleję. Dwa i pół kilometra dalej docieramy na skraj Sławic, gdzie na pierwszym skrzyżowaniu skręcamy w lewo, w ul. Uroczą. Na następnym skrzyżowaniu skręcamy w prawo, w ul. Strażacką, która za następnym skrzyżowaniem zmienia nazwę na ul. Rajską. Na końcu zakręca ona w prawo i kończy się na skrzyżowaniu z ul. Sławicką, gdzie skręcamy w lewo. Za zakrętem ul. Sławickiej w prawo, na skrzyżowaniu, znów skręcamy w lewo. Opuszczamy Sławice i na następnym skrzyżowaniu polnych dróg przy kapliczce skręcamy w prawo. Po chwili przecinamy Las Bierkowicki i jadąc cały czas prosto, mijamy kapliczkę św. Rocha i docieramy do skrzyżowania z ruchliwą obwodnicą Opola. Przecinamy ją ostrożnie prosto i wjeżdżamy do Opola-Wrzosek ulicą Barwną. Na jej końcu skręcamy w lewo (główna ul. Wrocławska), a na następnym skrzyżowaniu w prawo, w ul. Mechnicką. Po chwili opuszczamy Wrzoski i wjeżdżamy do Chróściny. Przecinamy tory kolejowe przy stacji kolejowej Chróścina Opolska i 300 m dalej zjeżdżamy łagodnie w prawo, w ul. Kościelną. Docieramy do kościoła Świętych Apostołów Piotra i Pawła, skręcamy w prawo i po chwili kończymy wycieczkę przy pałacyku w Chróścinie.

Przebieg trasy, opisy, zdjęcia i mapa: Przemysław Supernak, SuperGlob

CIEKAWE MIEJSCA NA TRASIE

CHRÓŚCINA

Największa w gminie Dąbrowa miejscowość, której historia sięga wczesnego średniowiecza (X-XI w.). Pierwsze wzmianki o Chróścinie pojawiają się jednak dopiero w 1223 r. Dowiadujemy się z nich o dziesięcinie, którą osada miała płacić kościołowi w Skorogoszczy. W 1274 r., po prawdopodobnym zniszczeniu wsi przez hordy tatarskie, uzyskała ona z rąk opolskiego księcia Władysława przywilej lokacyjny na prawie niemieckim. Właścicielem Chróściny był wtedy jeden z rycerzy księcia, niejaki Henryk. W 1843 r. otwarto przechodzącą przez wieś linię kolejową z Opola do Wrocławia. Obecnie w Chróścinie warto zobaczyć kilka zabytków. To m.in.: XIX-wieczny dwór, kościół św. Piotra i Pawła zbudowany w latach 1792-1793, średniowieczna dzwonnica kościoła z przełomu XIV i XV w., klasycystyczna plebania, dwie kapliczki św. Jana Nepomucena (XVII i XIX w.) oraz zabudowania dawnego folwarku. Warto także odwiedzić przeuroczy Park Dworski z pięknymi okazami drzew i krzewów, centralnie położonym stawkiem, plenerowym SPA oraz miejscami na grilla i rodzinny piknik.

CHRÓŚCINA, DAWNY DWÓR I PARK DWORSKI

Powstanie dworu w Chróścinie datowane jest na 1898 r., po tym jak tutejszy majątek nabył od Maksymiliana von Strachwitz Tadeusz Szymonski. Obiekt zbudowany został w stylu szwajcarskim, z widocznymi na fasadzie, drewnianymi belkami. Wzorcem do jego powstania miał być klasyczny, szwajcarski dom góralski – z zewnątrz prezentujący się efektownie, wewnątrz jednak urządzony bardzo skromnie. Budynek posiada balkony, które umożliwiały kąpiele słoneczne. Dodatkowo ozdobiono go dekoracją wyciętą w drewnie, która zachowała się do dziś. Budowla będąca niegdyś siedzibą rodową do niedawna mieściła tutejszy Zespół Szkół. Obecnie dwór po kompleksowym remoncie stał się siedzibą placówki kulturalnej Centrum Aktywności Lokalnej Biblioteka i Kultura w Chróścinie. To prężnie działająca placówka kultury organizująca wiele imprez oraz spotkań dla lokalnych mieszkańców i nie tylko. Tuż przy dworze położony jest XIX-wieczny park krajobrazowy. Utworzono go na rzucie nieregularnego wieloboku. Park Dworski został gruntownie zrewitalizowany w 2014 roku. Znajdują się w nim dwa stawy oraz liczne, ciekawe okazy drzew i krzewów. Podczas rewitalizacji zbudowano drewnianą kładkę, molo na większym ze stawów, brodzik dla dzieci, altany i wiaty turystyczne oraz wyposażono park w liczne ławki. Nasadzono także ok. 500 roślin, w tym m.in. azalie, berberysy, różaneczniki i ozdobne świerki. Ciekawostką chróścińskich stawów parkowych są szczeżuje, rzadkie, chronione polskie małże.

CHRÓŚCINA, KOŚCIÓŁ ŚW. APOSTOŁÓW PIOTRA I PAWŁA I ŚREDNIOWIECZNA DZWONNICA

Pierwszy kościół w Chróścinie powstał w XIV w. lub wcześniej. Obecny wzniesiony został po pożarze w latach 1792–1793 w stylu klasycystycznym, z wykorzystaniem elementów poprzedniej świątyni. We wnętrzu warto zwrócić uwagę na: barokową dzwonnicę ze stopą w kształcie delfinów z końca XVIII w., ołtarze z tego samego okresu z figurami św. apostołów Piotra i Pawła, św. Antoniego, św. Franciszka, św. Jadwigi i św. Barbary, a także obrazy Matki Bożej z Dzieciątkiem (XVIII w.) i św. Urbana z widokiem chróścińskiego kościoła w tle. Do kościoła prowadzi przejście przez piękną bramę-dzwonnicę wzniesioną na przełomie XIV i XV wieku z rudy darniowej. Tuż obok kościoła stoi klasycystyczna plebania oraz zabudowania dawnego folwarku.

DĄBROWA

Miejscowość położona w pobliżu Opola, nieopodal Borów Niemodlińskich, będąca siedzibą gminy. Jej nazwa pochodzi od staropolskiego określenia lasów dębowych występujących w okolicy. Historia pisana osady sięga około 1300 r. Dąbrowa częściowo położona jest na wzgórzu, z którego roztacza się malowniczy widok na okolicę. W tej części wsi znajdują się jej najważniejsze zabytki: zamek i otaczający go park oraz kościół św. Wawrzyńca. Przy ul. Zielonej, na południowym skraju wsi znajduje się ciekawy pomnik przyrody – licząca kilkanaście tysięcy lat kłoda dębu wyłowiona ze Żwirowni w Lewinie Brzeskim. Warto także zwrócić uwagę na drewniane rzeźby rycerzy rozmieszczone w ważnych punktach Dąbrowy oraz przy zamku. W dolnej części miejscowości znajduje się jej centrum z najważniejszymi instytucjami, jak Urząd Gminy, poczta, hala sportowa czy szkoła. Także tutaj, na północno-zachodnim krańcu wsi znajdują się tereny rekreacyjne nad gliniankami będącymi pozostałością dawnej cegielni (dojazd ul. Polną).

DĄBROWA, ZAMEK I PARK

Dąbrowski zamek prawdopodobnie stanął w miejscu dawnej siedziby rodowej właścicieli ziemskich. W latach 1615-1617 został rozbudowany i stał się rezydencją rodu von Tschetchau-Mettich. W połowie XIX w. powstał zamkowy park. Obiekt wielokrotnie zmieniał swoich właścicieli. Pod koniec XIX w. został kupiony przez rodzinę Hochbergów i natychmiast przystąpiono do jego przebudowy ze stylu neogotyckiego na styl neorenesansowy. Zasadnicza bryła budynku pozostała bez zmian. Przebudowano bramę wjazdową i wieżę zegarową. Dobudowano dodatkową część mieszkalną, pięcioboczny ryzalit i dorycki portyk dźwigający taras w skrzydle północno-wschodnim oraz zlikwidowano pawilon (oranżerię) przy okrągłej baszcie od strony na południowej. Na dachach zamku warto zwrócić szczególną uwagę na oryginalne, kręcone kominy, jedne z niewielu takich w Europie. Piękne są również kamienne herby rodowe na południowej i wschodniej fasadzie. Park Zamkowy, pełen starych okazów drzew i krzewów, posiada cechy parku angielskiego. Przez lata był on porzucony i zaniedbany. Dziś powoli odzyskuje dawną świetność. To doskonałe miejsce na odpoczynek czy rodzinny piknik. Znajdują się tu liczne ławki, altany a także ciekawa infrastruktura parkowa (m.in. hotele dla owadów, liczne budki lęgowe dla ptaków, itp.). Obecnie zamek i park są własnością Uniwersytetu Opolskiego. Jego wnętrza są okresowo udostępniane do zwiedzania. Obok zamku stoją dawne zabudowania folwarczne.

DĄBROWA, KOŚCIÓŁ ŚW. WAWRZYŃCA

Pierwszy kościół w Dąbrowie stanął prawdopodobnie w XIII wieku. Obecna świątynia została wzniesiona na początku XVII wieku na pozostałościach poprzedniej budowli. Uległa ona częściowej przebudowie w latach: 1822, 1852 i 1948. Kościół, usytuowany na wzgórzu, otoczony jest kręgiem starych lip. W jego wnętrzu warto zwrócić uwagę na cenne zabytki sztuki sakralnej: klasycystyczne ołtarze (główny i dwa boczne) z XIX w. z rzeźbami św. Piotra i Pawła oraz płaskorzeźbą przedstawiającą popiersie Boga Ojca, kamienną płaskorzeźbę Ukrzyżowania z początku XVII wieku, rokokową ambonę z XVIII w., drewniany chór muzyczny z XVIII w., barokową rzeźbę Chrystusa Zmartwychwstałego czy umieszczony w wieży dzwon z XVI wieku.

CIEPIELOWICE

Niewielka miejscowość sąsiadująca od północy z Dąbrową. Pierwsze wzmianki o Ciepielowicach pojawiają się dopiero w 1679 roku. Zapisano w nich szczegóły dotyczące zobowiązań wsi wobec parafii w Dąbrowie. Z nieco późniejszych dokumentów (1750 r.) dowiadujemy się, że wieś zamieszkiwało wówczas 4 gospodarzy, 21 zagrodników i chałupników, hodowano 4 konie. Dziś w Ciepielowicach warto zobaczyć zrewitalizowane historyczne centrum wsi. Obok ruin pałacu z ok. 1800 r. powstały alejki spacerowe, tablica wizualizująca wygląd pałacu w czasach świetności, a także łąka kwietna. W sąsiedztwie pałacu znajdują się pozostałości dawnego parku z XIX w. W Ciepielowicach zachował się także zabytkowy spichrz.

CIEPIELOWICE, RUINY DWORU

Pierwotny dwór stał w Ciepielowicach już przed 1750 rokiem. Pojawia się on na mapach Ch. Wredego pochodzących z tego okresu. Obiekt był częścią rozległego kompleksu pałacowo-parkowo-folwarcznego. Inicjatorami budowy byli pruski radca sądowy, hrabia Franciszek Ksawery von Biedau z Wrocławia wraz z małżonką. W latach 1913 – 1926 z inicjatywy hrabiego Hermanna von Solms-Baruth dokonano przebudowy dworu. Dobudowano wówczas nowe, wschodnie skrzydło z piwnicami o sklepieniach kolebkowo-krzyżowych, łącząc obie części basztą o przekroju elipsy. Budowli nadano cechy stylu neoklasycystycznego. Na fasadzie dworu pojawił się także półokrągły ryzalit nad drzwiami balkonowymi z kartuszem, na którym umieszczono herby szlacheckie Hermanna Franza zu Solms-Baruth i jego małżonki Anny von Hochberg. Obiekt otoczony był XIX-wiecznym parkiem. Do lat 90. XX w. znajdował się tu staw, na którym dawni właściciele zimą urządzali lodowisko. Budowla jest obecnie zabezpieczoną ruiną. Wokół zagospodarowano tereny zielone oraz wyremontowano alejki spacerowe.

KARCZÓW

Pierwsze wzmianki w dokumentach o osadzie pochodzą z 1471 roku. Wtedy znana była pod nazwą Schonwitz. Obecna nazwa używana jest od 1948 roku. W Karczowie warto zobaczyć dwa zabytkowe kościoły – katolicki i ewangelicki. W centrum wioski znajduje się także pałac z ok. 1791 roku wraz z parkiem. Na północnym krańcu wsi działa Stadnina Karczów, w której można uczestniczyć w zajęciach jazdy konnej.

KARCZÓW, PAŁAC

Pałac w obecnej formie zbudowany został prawdopodobnie w I połowie XVIII wieku (widoczny jest na mapie Ch. Wredego z połowy XVIII w.), w stylu klasycystycznym z elementami baroku. Dokładna data jego powstania nie jest znana. Nie wiadomo też na pewno czy pałac powstał od podstaw, czy była to przebudowa już istniejącego obiektu. Inicjatorem budowy lub przebudowy był ówczesny właściciel Karczowa, hrabia Jerzy Henryk von Tschirsky. Zabytek otoczony jest starym parkiem założonym w 1791 r. przez przybranego syna hrabiego – Fryderyka Leonarda Konrada. Jego ozdobą są dwa pomnikowe dęby szypułkowe. Po drugiej wojnie światowej w pałacu mieściły się różne instytucje państwowe. Ostatnią z nich była Dyrekcja Zakładu Unasienniania Zwierząt. Obecnie pałac jest w rękach prywatnych i nie jest udostępniony do zwiedzania.

NAROK

Wieś po raz pierwszy wzmiankowana jest w dokumencie z 1234 r. pod nazwą Naroci. Historia Naroka jest długa i złożona. W 1750 roku Narok stanowił część majoratu Lewin Brzeski rodu von Bees, jednego z najstarszych i najbardziej wpływowych rodów śląskich. W 1858 r. Narok został własnością Fryderyka Wichelhausa, który przebudował stojący tu od stu lat pałac w formie, w jakiej zachował się do dziś. Oprócz pałacu w miejscowości warto zobaczyć zabytkowy kościół św. Floriana oraz zabytkowy spichrz. Przez wschodnią część wioski biegnie Aleja Lipowa ze szpalerem starych i dorodnych lip. Z kolei za północno-zachodnim krańcem wioski położony jest ciekawy Rezerwat Przyrody Narok. Nieopodal niego znajduje się śluza z kładką dla pieszych i rowerzystów, którą można przedostać się na drugą stronę Odry.

NAROK, PAŁAC

Pałac powstał w drugiej połowie XVIII wieku. Lokalne legendy mówią o właścicielu - hulace, który urządzał uczty tak często, że podczas jednej z nich cały zamek zatonął. Ocalał tylko pies, który tęsknym szczekaniem uprzykrzał życie mieszkańcom wioski. Legenda prawdopodobnie dotyczy braci Guradze, do których przez krótki czas należał pałac. Bracia ze względu na swoje upodobanie do biesiad, ponoć bardzo szybko roztrwonili majątek i musieli sprzedać rezydencję w Naroku. Zakupił ją od nich porucznik Fryderyk Wichelhaus, który przebudował go w stylu angielskiego gotyku. Obecnie pałac jest w rękach prywatnych i nie jest udostępniony do zwiedzania. 

NIEWODNIKI

Wieś w gminie Dąbrowa położona w jej północnej części, nad Odrą. Niewodniki po raz pierwszy pojawiają się w dokumencie z 1223 r. wydanym przez wrocławskiego biskupa Lorenza, w którym figuruje pod zlatynizowaną nazwą Nievodnici. Nazwa wioski pochodzi od staropolskiego słowa niewód i związana jest z rozwijającym się tutaj w dawnych czasach rybołówstwem. W centrum wioski znajduje się zespół pałacowo-parkowy, który obecnie jest w rękach prywatnych i nie jest udostępniony do zwiedzania. Najnowszą inwestycją w miejscowości jest Park Wiejski zlokalizowany obok boiska sportowego. To dobre miejsce na odpoczynek przed dalszą trasą.

NIEWODNIKI, PAŁAC I PARK

Pałac w Niewodnikach to dawna rezydencja Juliusza von Wichelhausa, zbudowana w 1872 r. w stylu łączącym cechy francuskiego renesansu z elementami neobarokowymi. Oprócz budynku głównego do dziś zachowała się część folwarku – oficyna i spichlerz. Nie przetrwał młyn stojący dawniej nad potokiem. Przez pewien czas był tu hotel z restauracją i kawiarnią, jednak od dawna jest zamknięty. Niedawno obiekt znalazł nowego właściciela i czeka na przywrócenie go do użytku. Pałac otoczony jest urokliwym, starym parkiem krajobrazowo-naturalistycznym o powierzchni 4 ha.

ŻELAZNA

Miejscowość należąca do gminy Dąbrowa, położona na zachodnim brzegu Odry w bezpośrednim sąsiedztwie Opola. W dokumentach po raz pierwszy wymieniona jest w 1228 jako Selazna. Później pojawia się nazwa Zelasno. W 1278 roku wieś stała się majątkiem klasztornym funkcjonującym na prawie magdeburskim. Co ciekawe, miała wówczas dwóch sołtysów. Żelazna oprócz malowniczego położenia w Dolinie Odry przy utworzonym niedawno Polderze Żelazna może się poszczycić dwoma ciekawymi zabytkami. Pierwszy to kościół św. Mikołaja. Drugi to dawny klasztor Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP. W 2023 r. w północnej części Żelaznej, nad Odrą powstał Park Nadodrzański z licznymi nasadzeniami nowych drzew, tablicami edukacyjnymi oraz niewielką wieżą widokową.